Wymiana pieca na pompę ciepła w Nowym Sączu ma w tym roku konkretny termin. Uchwała antysmogowa dla Małopolski wymaga, by kotły na węgiel i drewno klasy 3 i 4 zniknęły do końca 2026 r. [L3]. Poniżej porządkujemy całą procedurę od przepisu do odbioru, a na końcu piszemy, co zrobić w starym domu, w którym pompa nie poradzi sobie bez docieplenia.
Krok 0: ustalić, czy termin Was dotyczy
| Rodzaj kotła | Termin w Małopolsce | Źródło |
|---|---|---|
| bezklasowy (bez tabliczki znamionowej z klasą) | minął z końcem kwietnia 2024 r. | [L3] |
| klasa 3 lub 4 wg PN-EN 303-5:2012 | do 31 grudnia 2026 r. | [L3] |
| klasa 5, eksploatowany przed 1.07.2017 | do końca żywotności | [L3] |
| kominek, koza, piec kaflowy | od 1.05.2024 tylko ekoprojekt lub sprawność ≥80% | [L3] |
Dokument, który trzeba mieć: dokumentację techniczną, instrukcję lub świadectwo badań potwierdzające klasę. Bez dokumentów przyjmuje się domniemanie, że urządzenie nie spełnia wymagań [L3]. Kto kontroluje: straż miejska, pracownicy urzędu, Policja, Inspekcja Ochrony Środowiska [L3]. Inwentaryzację źródeł na paliwa stałe w Nowym Sączu prowadzili pracownicy UM i Straży Miejskiej [L8]. Kara: mandat do 500 zł, grzywna sądowa do 5 000 zł, nakładana przy każdym naruszeniu [L3].
Krok 1: audyt i decyzja – pompa, sieć czy inne źródło
Najpierw warto sprawdzić, czy dom jest w zasięgu sieci ciepłowniczej. MPEC Nowy Sącz rozbudowuje sieć o 6,65 km do 2029 r. [L10] i w 2026 r. dopłaca do przyłączenia domów, które zlikwidują dotychczasowe źródło [L9]. Jeśli sieci nie ma w pobliżu, zostaje pompa ciepła lub inne źródło dopuszczone przez uchwałę [L3].
Audyt energetyczny jest i tak wymagany w programie Czyste Powietrze [L5]. Pokaże, ile ciepła dom traci i czy pompa sama poradzi sobie przy −22°C, czyli temperaturze projektowej dla Nowego Sącza [L2].
Krok 2: wniosek o dotację – zanim padnie pierwsza faktura?
Nie musi być „zanim”. Pierwszy koszt kwalifikowany może powstać do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku [L5]. W praktyce przy terminie 31 grudnia oznacza to, że można zamówić pompę teraz i złożyć wniosek równolegle. Trzeba jednak pilnować, by urządzenie było na liście ZUM na dzień faktury, także zaliczkowej [S1][S2].
Gdzie złożyć w Nowym Sączu: z pomocą punktu programu w Urzędzie Miasta – adres i godziny podaje strona miasta [L5]. Ile: pompa powietrze-woda o podwyższonej klasie – do 14 080 / 24 640 / 35 200 zł [S1].
Krok 3: montaż – co musi być w umowie
- moc pompy przy temperaturze projektowej strefy IV [L2],
- zakres prac przy instalacji c.o. (grzejniki, bufor, zasobnik c.w.u.) – osobno wyceniony,
- termin uruchomienia z rezerwą przed 31 grudnia [L3],
- kto składa wniosek WP do TAURON Dystrybucja, jeśli potrzebny jest przyrost mocy [L13],
- demontaż starego kotła i dokument jego zezłomowania – wymagany w Czystym Powietrzu [S34].
Krok 4: po uruchomieniu
- CEEB: deklaracja w ciągu 14 dni od pierwszego uruchomienia – do Prezydenta Miasta w Nowym Sączu, do wójta lub burmistrza w gminach powiatu [S25][L22].
- Kominek, który zostaje: w Czystym Powietrzu może zostać tylko trwale odłączony od komina, z protokołem kominiarskim [S34].
- Rozliczenie dotacji: w ciągu 24 miesięcy od wniosku [L5].
Stary dom: pompa ciepła czy najpierw docieplenie
Pytanie „czy pompa ciepła nadaje się do starego domu w Nowym Sączu” wraca najczęściej. Odpowiedź zależy od strat ciepła, nie od wieku domu. Przy wysokim zapotrzebowaniu pompa musi mieć dużą moc dla −22°C [L2], a grzejniki – wysoką temperaturę zasilania. To podnosi koszt zakupu i rachunek.
Przykład: dom z lat 70. na Gołąbkowicach [L21], 120 m², kocioł klasy 3. Audyt pokazuje, że po ociepleniu stropu i wymianie okien zapotrzebowanie spadnie wyraźnie. Czyste Powietrze finansuje te prace razem z pompą [L5] – jeden wniosek, jeden audyt. Ale ocieplenie zajmie czas, a kocioł musi zniknąć do końca roku [L3]. Rozsądna kolejność: pompa dobrana do stanu po termomodernizacji, z grzałką na pierwszą zimę, ocieplenie wiosną.
Nie podajemy uniwersalnej odpowiedzi, bo jej nie ma. Pomóc może poradnik jak działa pompa ciepła i rozmowa z ekodoradcą.
A jeśli nie zdążę przed 31 grudnia?
Przepis nie przewiduje automatycznego przedłużenia – termin wynika z uchwały sejmiku [L3]. Pierwotny termin dla kotłów bezklasowych przesunięto wprawdzie z 2022 na 2024 r. [L3], ale dla klas 3 i 4 takiej zmiany nie znaleźliśmy. Kto zamawia pompę w listopadzie, powinien mieć w umowie konkretną datę uruchomienia.
Nasza rada: zróbcie zdjęcie tabliczki znamionowej kotła i zachowajcie dokumentację. To najprostszy dowód przy kontroli i pierwszy dokument, o który zapyta punkt programu w Urzędzie Miasta [L3][L5].
Koszty wymiany po dotacji wyliczamy na stronie koszty. Zapytanie o wymianę można wysłać przez formularz.
Źródła (dostęp: 22.10.2026)
- [L2] PIIB – Metoda obliczania obciążenia cieplnego budynków wg PN-EN 12831 (mapa stref, tab. 2.1): https://pdl.piib.org.pl/wp-content/uploads/2024/09/nowa_norma.pdf
- [L3] Małopolska w zdrowej atmosferze – Uchwała antysmogowa dla Małopolski: https://powietrze.malopolska.pl/antysmogowa/malopolska/
- [L5] Urząd Miasta Nowego Sącza – Punkt konsultacyjno-informacyjny programu Czyste Powietrze: http://nowysacz.pl/punkt-konsultacyjno-informacyjny-programu-czyste-powietrze/
- [L8] Nowy Sącz Info – Inwentaryzacja źródeł ciepła na paliwa stałe w Nowym Sączu (05.06.2024): https://www.nowy-sacz.info/inwentaryzacja-zrodel-ciepla-na-paliwa-stale-w-nowym-saczu/
- [L9] MPEC Nowy Sącz – Regulamin programu bezzwrotnych dofinansowań na rok 2026: https://mpecns.pl/edc_media/Manager/Programy/Regulamin-2.pdf
- [L10] Nowy Sącz Info – 37 mln zł na rozbudowę sieci ciepłowniczej w Nowym Sączu: https://www.nowy-sacz.info/37-mln-zl-na-rozbudowe-sieci-cieplowniczej-w-nowym-saczu/
- [L13] TAURON Dystrybucja – Zmiana mocy przyłączeniowej: https://www.tauron-dystrybucja.pl/przylaczenie-do-sieci/zmiana-mocy-przylaczeniowej
- [L21] Wikipedia – Części miasta i osiedla Nowego Sącza: https://pl.wikipedia.org/wiki/Szablon:Nowy_S%C4%85cz
- [L22] Wikipedia – Powiat nowosądecki: https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiat_nowos%C4%85decki
- [S1] Na co i ile – Czyste Powietrze (NFOŚiGW): https://czystepowietrze.gov.pl/wez-dofinansowanie/na-co-i-ile
- [S2] Komunikat o zmianach Czystego Powietrza: https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/rozwijamy-program-czyste-powietrze-zmiany-od-20-lipca-2026
- [S25] CEEB – zgłoszenie źródła ciepła (KPK OZE): https://www.gov.pl/web/kontaktoze/zgloszenie-do-centralnej-ewidencji-emisyjnosci-budynkow-ceeb
- [S34] Program priorytetowy CP – dokumenty: https://czystepowietrze.gov.pl/wez-dofinansowanie/dokumenty-programowe/dokumenty-obowiazujace